O raporcie

Po raz drugi Grupa ING Banku Śląskiego przygotowała raport roczny w wersji online, który odwołuje się do najlepszych światowych praktyk w zakresie raportowania zintegrowanego. Aby ułatwić czytelnikom posługiwanie się narzędziami interaktywnymi, przygotowaliśmy instrukcję opisującą kluczowe funkcjonalności. Zachęcamy do obejrzenia krótkiej animacji jeszcze przed rozpoczęciem lektury raportu.

zamknij
PL ENG A wersja-kontrastowa informacja
Brak notatek
Koszyk jest pusty
Wyślij do drukarki
Usuń
Naszą rolę w tworzeniu wartości dla otoczenia widzimy szerzej niż tylko w postaci produktów i usług bankowych. W swojej działalności nie zapominamy o zrównoważonym rozwoju. Mamy świadomość, że każdy aspekt naszej działalności ma wpływ na społeczeństwo i środowisko. Przyglądamy się również temu jak rynek wygląda obecnie i jaki będzie w przyszłości, aby kreować trendy oraz odpowiadać na wyzwania.
Brunon Bartkiewicz
Prezes Zarządu

Nasi interesariusze oczekują, że będziemy ich informować nie tylko o wynikach, ale także o perspektywach rozwoju. Strategia, sposób jej realizacji oraz konkurencja rynkowa – to najważniejsze tematy wskazane w badaniu interesariuszy banku, przeprowadzonym na potrzeby raportu.

Rozumiemy to oczekiwanie. Uważna analiza otoczenia makroekonomicznego oraz społecznego w krótkim i średnim terminie pozwala nam podejmować trafne biznesowo decyzje. W każdym przypadku dążymy do rozwiązań, które będą maksymalnie korzystne zarówno dla klientów banku, jak i jego akcjonariuszy. Nasze analizy i prognozy wykorzystujemy także w szerszym kontekście – przy tworzeniu strategii biznesowej banku. Uważnie wsłuchujemy się w głos interesariuszy. Tematy najistotniejsze dla nich tworzą podwaliny naszej strategii zrównoważonego rozwoju.

Szeroko postrzegamy naszą rolę w tworzeniu wartości dla otoczenia. Wykraczamy poza użyteczność, która wiąże się z oferowaniem produktów i usług bankowych. Naszym najważniejszym kapitałem są ludzie. Angażujemy nasze zasoby w rozwój kompetencji i budowanie środowiska pracy, które sprzyja innowacyjności. Rezultaty naszych działań przekładają się na unikalne doświadczenie klienta, jego bezpieczeństwo i możliwość rozwoju. W przypadku naszych akcjonariuszy koncentrujemy się na dostarczaniu stabilnych i przewidywalnych wyników finansowych. Dbamy przy tym o trwały, pozytywny wkład w otoczenie gospodarcze i społeczne.

Sektor bankowy

[G4-2]

Na wyniki finansowe i kondycję sektora bankowego, w tym ING Banku Śląskiego S.A., w 2016 i 2017 roku wpłynęło wiele czynników zewnętrznych, istotnych w kontekście przyszłej strategii rozwoju banku. Bezpośrednio oddziałują one na rentowność banków.

Zobowiązania

  • Zobowiązania wobec gospodarstw domowych w porównaniu z końcem 2016 roku wzrosły o 4,2% (30,1 mld zł) i osiągnęły wartość 746,2 mld zł.
  • Zobowiązania wobec klientów instytucjonalnych wynosiły 396,4 mld zł, czyli były o 4,0% wyższe niż na koniec 2016 roku. Wzrost wolumenu o 15,1 mld zł to efekt przede wszystkim przyrostu zobowiązań wobec przedsiębiorstw (o 2,4%, tj. o 6,4 mld zł) oraz wobec niemonetarnych instytucji finansowych (o 6,8%, tj. o 3,7 mld zł). Zobowiązania wobec instytucji samorządowych oraz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wzrosły w omawianym okresie o 9,1%, czyli o 3,2 mld zł.
kantor  Zmień walutę: PLNEURUSD

 

 

 

1Na podstawie danych NBP.


1Na podstawie danych NBP.

kantor  Zmień walutę: PLNEURUSD

 

 

 

1Na podstawie danych NBP.


1Na podstawie danych NBP.

Należności

  • Należności od gospodarstw domowych wyniosły w grudniu 2017 roku 664,7 mld zł i były o 2,0% wyższe niż przed rokiem. Kredyty mieszkaniowe, stanowiące główną część zaangażowania kredytowego banków w stosunku do gospodarstw domowych (stanowią 58,4% należności od tej grupy klientów), zmniejszyły się o 1,5% do 388,5 mld zł. Spadek był spowodowany głównie umocnieniem złotówki względem franka szwajcarskiego (13,4% r/r). W dalszej kolejności na tę dynamikę wpłynęła naturalna amortyzacja portfela frankowego, którego wartość spadła o 8,0% r/r (2,6 mld CHF). Portfel złotówkowych kredytów mieszkaniowych wzrósł o 10,6% r/r (24,6 mld zł). Po wyeliminowaniu wpływu zmian kursowych portfel kredytów mieszkaniowych zwiększył się w 2017 roku o mniej więcej 3,1%. Z danych Związku Banków Polskich wynika, że w 2017 roku banki udzieliły kredytów hipotecznych w łącznej wysokości 44,6 mld zł (39,5 mld zł w poprzednim roku, tj. +12,9% r/r). Pozostałe kredyty detaliczne, w tym kredyty konsumpcyjne, wzrosły o 7,2% (18,7 mld zł) względem końca 2016 roku i osiągnęły wartość 276,2 mld zł.
  • Należności od klientów instytucjonalnych wzrosły w porównaniu z grudniem 2016 roku o 26,7 mld zł (6,9%) do 411,9 mld zł. Same należności od przedsiębiorstw wzrosły o 17,5 mld zł (5,9% r/r) do 315,4 mld.
kantor  Zmień walutę: PLNEURUSD

 

 

 

1Na podstawie danych NBP.
2Z wyłączeniem portfela walutowych kredytów hipotecznych.
Źródło: Narodowy Bank Polski oraz Komisja Nadzoru Finansowego.

1Na podstawie danych NBP.
2Z wyłączeniem portfela walutowych kredytów hipotecznych.
Źródło: Narodowy Bank Polski oraz Komisja Nadzoru Finansowego.

kantor  Zmień walutę: PLNEURUSD

 

 

 

1Na podstawie danych NBP.
2Z wyłączeniem portfela walutowych kredytów hipotecznych.
Źródło: Narodowy Bank Polski oraz Komisja Nadzoru Finansowego.

1Na podstawie danych NBP.
2Z wyłączeniem portfela walutowych kredytów hipotecznych.
Źródło: Narodowy Bank Polski oraz Komisja Nadzoru Finansowego.

Ekonomiści naszego banku oczekują, że wysoka dynamika PKB, przyśpieszenie absorpcji środków z UE i poprawa w inwestycjach – zwłaszcza prywatnych – przełożą się na wolumeny kredytów i depozytów w gospodarce w 2018 roku. Ekonomiści szacują, że dynamika depozytów w sektorze wyniesie w 2018 roku 4,5% r/r i będzie równomiernie rozłożona w kredytach detalicznych i korporacyjnych (po 4,5% r/r). Dynamika kredytów w 2018 roku ma przyśpieszyć do 7,2% r/r. Kredyty detaliczne przyśpieszą do 5,3% r/r, a dynamika kredytów korporacyjnych wyniesie 10,0% r/r.

Jakość aktywów

W zakresie jakości aktywów w grudniu 2017 roku udział należności z utratą wartości w całości należności wynosił 5,9% (6,2% na koniec 2016 roku). Poprawa jakości portfela dotyczyła przede wszystkim należności od klientów instytucjonalnych. Udział w nim należności z utratą wartości kolejny rok z rzędu istotnie zmalał: o 70 p.b. r/r i wyniósł 5,6%.

Udział należności z utratą wartości w sektorze1 (%) (na koniec roku)

1Na podstawie danych NBP.

Jakość portfela kredytów dla gospodarstw domowych nieznacznie się pogorszyła w porównaniu z końcem 2016 roku, tzn. wzrosła o 5 p.b. i osiągnęła 6,1%. Związane to było z rosnącym udziałem niemieszkaniowych kredytów detalicznych (tzw. pozostałych kredytów detalicznych) z utartą wartości w całej puli kredytów detalicznych (z 71% na koniec 2016 roku do 73% na koniec 2017 roku). W obszarze kredytów mieszkaniowych stosunek „złych” kredytów poprawił się o 12 p.b. r/r i wyniósł 2,8% na koniec 2017 roku. W 2017 roku zauważalna była także poprawa jakości pozostałych kredytów detalicznych (o 8 p.b. r/r), które zanotowały najniższy poziom udziału kredytów z utratą wartości od końca 2009 roku i osiągnęły poziom 10,8%.

Wyniki finansowe

Ogólna kondycja sektora bankowego w 2017 roku była dobra. Wpłynęły na to przyspieszające tempo wzrostu polskiej gospodarki, bardzo dobre dane z rynku pracy i stabilna sytuacja na rynku finansowym. Utrzymywał się trend ograniczania zatrudnienia w sektorze bankowym oraz zmniejszania liczby placówek.

W 2017 roku wynik finansowy netto sektora bankowego zmniejszył się o 2,3% r/r do 13,6 mld zł. Jest to jednak efekt zdarzeń jednorazowych w 2016 roku, które zaburzyły porównywalność wyników względem 2017 roku. Na raportowany wynik brutto za 2016 rok w wysokości 18,1 mld zł wpłynęły:

  • sprzedaż akcji Visa Europe w wysokości 2,5 mld zł, oraz
  • dodatkowa kontrybucja do BFG w wysokości 0,1 mld zł.

Po oczyszczeniu ze zdarzeń jednorazowych porównywalny wynik brutto w 2016 roku wyniósł 15,7 mld zł.

W 2017 roku wynik brutto sektora bankowego wyniósł 18,4 mld zł i był o 16,6% wyższy wobec porównywalnego wyniku brutto za 2016 rok (oraz o 1,4% wyższy niż raportowany wynik brutto rok wcześniej). Do wzrostu wyniku brutto przyczyniło się szybsze tempo przyrostu porównywalnych przychodów ogółem (7,8% r/r) niż kosztów operacyjnych (4,1% r/r). Dodatnią kontrybucję do wyniku brutto sektora w 2017 roku (względem danych porównywalnych) zapewnił:

  • wynik z tytułu odsetek (wzrost o 4,6 mld zł lub 12,1% r/r), oraz
  • wynik z tytułu prowizji (wzrost o 1,2 mld zł lub 9,1% r/r).

Z drugiej strony negatywnie wpłynęły na niego:

  • pozostałe dochody (spadek o 1,2 mld zł lub 14,2% r/r),
  • koszty operacyjne (wzrost o 1,3 mld zł lub 4,0% r/r),
  • koszty ryzyka (wzrost o 0,3 mld zł lub 2,9% r/r), oraz
  • podatek bankowy (wzrost o 0,4 mld zł lub 13,5% r/r).
kantor  Zmień walutę: PLNEURUSD

Czynniki kształtujące wynik brutto sektora bankowego1 w 2017 roku (w mld)

Czynniki kształtujące wynik brutto sektora bankowego1 w 2017 roku (w mld)

Czynniki kształtujące wynik brutto sektora bankowego1 w 2017 roku (w mld)

1Na podstawie danych KNF.

Rynek finansowania zabezpieczonego aktywami

W roku 2017 rynek leasingu w Polsce wzrósł o 15,7% do 67,8 mld zł. W tym samym okresie łączna wartość aktywnego portfela umów leasingowych wyniosła 119,3 mld zł (wzrost o 13,5%). Dla porównania wartość kredytów inwestycyjnych udzielonych przez sektor bankowy wyniosła 127,0 mld zł na koniec grudnia 2017. Wynik ten potwierdza status leasingu, jako drugiego pod względem wartości – po kredycie inwestycyjnym – źródła finansowania inwestycji w Polsce.

Największy segment rynku leasingowego (udział w sprzedaży wzrósł z 42,1% do 45,6%) stanowiły samochody o masie do 3,5 tony. Wartość środków przekazanych w ramach tej kategorii leasingu wyniosła 30,5 mld zł (+25,0% r/r). Główną kategorią napędzającą wzrost w tym segmencie były samochody osobowe (28,0% r/r).

Segment maszyn i urządzeń (w tym IT) zanotował wzrost w ujęciu rocznym w wysokości 14,6%. Łączna wartość sfinansowanych maszyn i urządzeń wyniosła 17,6 mld zł.

2017 rok był ważny dla segmentu nieruchomościowego, który po wysokim spadku z 2016 roku odnotował wzrost o 26,5% r/r i osiągnął poziom 909,4 mln zł.

Źródło: Związek Polskiego Leasingu

Obroty na rynku faktorów, zrzeszonych w Polskim Związku Faktorów (PZF), urosły w 2017 roku o 16,7% r/r i osiągnęły 185,0 mld zł. Najpopularniejszą wśród przedsiębiorców formą finansowania był faktoring pełny. W ramach faktoringu pełnego obroty przekroczyły w 2017 roku 100 mld zł, a dynamika wzrostu na poziomie 19,5% była wyższa niż w całym rynku.

Liczba klientów firm zrzeszonych w PZF wzrosła o 12,6% r/r i wyniosła 9 tys. Natomiast liczba dłużników, których zobowiązania zostały przyjęte, przekroczyła 250 tys. (w 2016 roku było ich 172 tys.).

W ujęciu sektorowym najwięcej wierzytelności firmom faktoringowym powierzają przedsiębiorstwa produkcyjne i dystrybucyjne (odpowiednio 47,8% oraz 37,1%).

Źródło: Polski Związek Faktorów.

W roku 2017 rynek leasingu w Polsce wzrósł o 15,7% do 67,8 mld zł. W tym samym okresie łączna wartość aktywnego portfela umów leasingowych wyniosła 119,3 mld zł (wzrost o 13,5%). Dla porównania wartość kredytów inwestycyjnych udzielonych przez sektor bankowy wyniosła 127,0 mld zł na koniec grudnia 2017. Wynik ten potwierdza status leasingu, jako drugiego pod względem wartości – po kredycie inwestycyjnym – źródła finansowania inwestycji w Polsce.

Największy segment rynku leasingowego (udział w sprzedaży wzrósł z 42,1% do 45,6%) stanowiły samochody o masie do 3,5 tony. Wartość środków przekazanych w ramach tej kategorii leasingu wyniosła 30,5 mld zł (+25,0% r/r). Główną kategorią napędzającą wzrost w tym segmencie były samochody osobowe (28,0% r/r).

Segment maszyn i urządzeń (w tym IT) zanotował wzrost w ujęciu rocznym w wysokości 14,6%. Łączna wartość sfinansowanych maszyn i urządzeń wyniosła 17,6 mld zł.

2017 rok był ważny dla segmentu nieruchomościowego, który po wysokim spadku z 2016 roku odnotował wzrost o 26,5% r/r i osiągnął poziom 909,4 mln zł.

Źródło: Związek Polskiego Leasingu

Obroty na rynku faktorów, zrzeszonych w Polskim Związku Faktorów (PZF), urosły w 2017 roku o 16,7% r/r i osiągnęły 185,0 mld zł. Najpopularniejszą wśród przedsiębiorców formą finansowania był faktoring pełny. W ramach faktoringu pełnego obroty przekroczyły w 2017 roku 100 mld zł, a dynamika wzrostu na poziomie 19,5% była wyższa niż w całym rynku.

Liczba klientów firm zrzeszonych w PZF wzrosła o 12,6% r/r i wyniosła 9 tys. Natomiast liczba dłużników, których zobowiązania zostały przyjęte, przekroczyła 250 tys. (w 2016 roku było ich 172 tys.).

W ujęciu sektorowym najwięcej wierzytelności firmom faktoringowym powierzają przedsiębiorstwa produkcyjne i dystrybucyjne (odpowiednio 47,8% oraz 37,1%).

Źródło: Polski Związek Faktorów.

Rynek kapitałowy

Giełda Papierów Wartościowych

Rok 2017 był udany dla warszawskiego parkietu, któremu sprzyjała koniunktura na globalnych rynkach finansowych. W Stanach Zjednoczonych rynki kapitałowe osiągnęły historyczne maksima, w Europie zaś tylko giełda w Moskwie zakończyła rok poniżej poziomu z końca 2016 roku. W Polsce obserwowaliśmy: najszybszy wzrost gospodarczy od 2012 roku, saldo obrotów zagranicznych zbliżone do równowagi oraz lepsze od zakładanego wykonanie budżetu, które wraz z rosnącymi płacami i zatrudnieniem oddziaływało pozytywnie na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie.

Wartość indeksu szerokiego rynku WIG wzrosła w 2017 roku o 23,2% r/r i była już tylko o 3,5% niższa niż historycznie najwyższa wartość z 2007 roku. W tym samym okresie indeks rynku alternatywnego, NC Index, wzrósł o 9,2% r/r.

 

Wolumeny obrotów na głównym parkiecie wyniosły 261,0 mld zł, czyli urosły o 28,9% r/r. Mniej imponujący wzrost (o 7,9% r/r) zanotował rynek alternatywny New Connect, który osiągnął obroty na poziomie 1,5 mld zł. Na Catalyst natomiast zanotowano spadek wolumenu obrotów o 11,1% do 2,8 mld zł.

Z perspektywy liczebności podmiotów notowanych na GPW 2017 rok był pierwszym, w którym więcej spółek zdjęto (20), niż wprowadzono na główny parkiet (15). Na koniec 2017 roku na głównym parkiecie notowane były 482 spółki, o 5 mniej niż rok wcześniej. Ich łączna kapitalizacja wzrosła do 1,4 bln zł (o 23,7% r/r). Większą liczbę IPO odnotował rynek NewConnect, który osiągnął 19 debiutów w 2017 roku. Wartość notowanych emisji na rynku Catalyst wzrosła o 17,1% r/r do 95,8 mld zł.

 

Główne indeksy GPW w 2017 roku (30 grudnia 2016 roku = 100)

Źródło: Giełda Papierów Wartościowych.

Fundusze inwestycyjne

Wartość rynku funduszy inwestycyjnych mierzona środkami pod zarządzaniem zgromadzonymi przez te instytucje wzrosła w 2017 roku o 7,8% r/r do 279,0 mld zł. Korzystna koniunktura na rynkach sprzyjała funduszom niededykowanym, w których na koniec 2017 roku było zgromadzonych 159,5 mld zł (+17,7% r/r). Zmiana ta jest w dużej mierze efektem napływów środków netto (16,4 mld zł). Środki zgromadzone w funduszach dedykowanych skurczyły się do 119,5 mld zł (3,9 mld zł, tj. –3,1% r/r), co było w największym stopniu efektem odpływów netto (–2,4 mld zł).

Klienci funduszy niededykowanych najchętniej lokowali swoje środki w fundusze o względnie niskim profilu ryzyka. Najpopularniejszą kategorią były fundusze rynku pieniężnego (26,1% aktywów funduszy niededykowanych), które wzrosły o 27,0%. W dalszej kolejności były to fundusze dłużne (24,9% aktywów funduszy niededykowanych), które w warunkach niskich stóp procentowych stanowiły atrakcyjną alternatywę dla depozytów bankowych, a ich aktywa zwiększyły się w ciągu roku o 11,8%. Kolejne były fundusze mieszane, które stanowiły 17,7% niededykowanej części rynku (wzrost aktywów o 18,5% r/r), oraz fundusze akcyjne odpowiadające za 17,5% rynku (wzrost aktywów o 18,4% r/r).

Źródło: Izba Zarządzających Funduszami i Aktywami.

Otwarte Fundusze Emerytalne

Na koniec grudnia 2017 roku aktywa funduszy emerytalnych wynosiły 179,6 mld zł, czyli o 26,1 mld zł (17,0%) więcej niż przed rokiem. Był to rezultat sprzyjającej koniunktury na GPW. Z drugiej strony bilans wpłat i wypłat kolejny rok z rzędu był ujemny. W 2017 roku do OFE trafiło tylko 3,3 mld zł (wobec 3,2 mld zł w roku 2016). Natomiast transfery do ZUS – zgodnie z szacunkiem Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych – w ramach tzw. suwaka wyniosły 6,1 mld zł (wobec 3,5 mld zł rok wcześniej). Wzrost wartości transferowanych środków w ramach mechanizmu „suwaka” jest spowodowany wejściem w życie od 1 października 2017 roku obniżonego wieku emerytalnego. W konsekwencji średnia miesięczna transferowana wartość środków wzrosła z 0,2 mld zł do 1,0 mld zł.

Mimo wcześniejszych zapowiedzi w 2017 roku nie nastąpiła reforma systemu OFE.

Źródło: Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych oraz Komisja Nadzoru Finansowego.

Wdrożenie MSSF 9

Jedną z kluczowych zmian regulacyjnych 2018 roku – która istotnie wpłynie na roczne wyniki sektora bankowego (w tym ING Banku Śląskiego S.A.) – jest zastosowanie nowego MSSF 9 „Instrumenty finansowe”. Opublikowała go Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości w lipcu 2014 roku. Unia Europejska zaś zatwierdziła do stosowania w listopadzie 2016 roku. MSSF 9 zastępuje MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena”. Zawiera on wymagania, które dotyczą:

  • klasyfikacji,
  • wyceny aktywów i zobowiązań finansowych,
  • utraty wartości aktywów finansowych,
  • rachunkowości zabezpieczeń.

Nowy standard obowiązuje od 1 stycznia 2018 roku. Zdecydowaliśmy, że zastosujemy go retrospektywnie w odniesieniu do klasyfikacji, wyceny oraz utraty wartości poprzez korektę bilansu otwarcia na 1 stycznia 2018 roku, bez korygowania okresów porównawczych. Ma on zastosowanie do aktywów i zobowiązań finansowych, jednak największa zmiana dotyczy aktywów.

Wdrożenie wytycznych MSSF 9 było dużym wyzwaniem zarówno dla naszego banku jak i całego sektora finansowego. W praktyce przełożyło się to na ogromny zakres prowadzonych analiz, interpretacji i konsultacji angażujących rożne obszary działalności banku. Rezultat podjętych przez nas prac zaprezentowaliśmy w informacji dodatkowej do naszego sprawozdania finansowego za 2017 rok.
Jolanta Alvarado Rodriguez
Dyrektor Departamentu Rachunkowości

MSSF 9 wprowadza dwa kryteria, które determinują klasyfikację i w konsekwencji sposób wyceny aktywów finansowych. Są to:

  • analiza charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych aktywów, tzw. test SPPI, czyli płatności wyłącznie kapitału i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (ang. Solely Payments of Principal and Interest),
  • ocena modelu biznesowego, czyli ustalenie, jaki jest główny cel posiadania danego aktywa; może to być:
    • utrzymywanie w celu uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy – model „utrzymywanie”,
    • utrzymywanie w celu zarówno otrzymywania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaży składnika aktywów – model „utrzymywanie i sprzedaż”,
    • utrzymywanie w innych celach biznesowych – model „sprzedaż”.

Schemat poniżej przedstawia uproszczoną ścieżkę klasyfikacji aktywów finansowych zgodną z MSSF 9. Ścieżka ta służy ustaleniu, według jakiej metody wyceny należy wyceniać dane aktywo.

Uproszczona ścieżka klasyfikacji aktywów finansowych zgodna z MSSF 9

 

MSSF 9 wprowadza trzy kategorie klasyfikacji aktywów finansowych z perspektywy wyceny. Jest to klasyfikacja:

  • według zamortyzowanego kosztu,
  • w wartości godziwej przez inne dochody całkowite,
  • w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Na podstawie testu SPPI i testu modelu biznesowego według danych na
1 stycznia 2018 roku sklasyfikowaliśmy:

  • 104,0 mld zł aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu (był to głównie kredyty i należności oraz inne instrumenty dłużne sklasyfikowane według MSR 39 jako inwestycje wytrzymywane do terminu wymagalności),
  • 17,6 mld zł aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne dochody całkowite, w tym:
    • 17,5 mld zł aktywów z możliwością odwrócenia wyceny przez wynik finansowy (były to głównie instrumenty dłużne sklasyfikowane według MSR 39 jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży),
    • 0,1 mld zł aktywów bez możliwości odwrócenia wyceny przez wynik finansowy (były to instrumenty kapitałowe sklasyfikowane według MSR 39 jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży);
  • 2,6 mld zł aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy (były to głównie instrumenty pochodne sklasyfikowane według MSR 39 jako aktywa finansowe przeznaczone do obrotu).

Zastosowanie zasad MSSF 9 istotnie wpłynie na metodologię szacowania odpisów, które aktualizują wartość portfela aktywów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz według wartości godziwej przez inne dochody całkowite. Nowa metodologia opiera się na koncepcji oczekiwanej straty kredytowej. Uwzględnia ona również różne scenariusze rozwoju sytuacji makroekonomicznej z określonym prawdopodobieństwem realizacji. Aby wyliczyć oczekiwaną stratę kredytową, podzieliliśmy kredyty i inne instrumenty dłużne na trzy etapy:

  • etap 1: znalazły się w nim aktywa pracujące, dla których nie wzrosło istotnie ryzyko kredytowe od daty początkowego ujęcia; dla tych aktywów wylicza się 12-miesięczną oczekiwaną stratę;
  • etap 2: znalazły się w nim aktywa pracujące, dla których istotnie wzrosło ryzyko kredytowe od daty początkowego ujęcia; dla tych aktywów wylicza się oczekiwaną stratę w całym okresie życia;
  • etap 3: znalazły się w nim aktywa z rozpoznaną utratą wartości; dla tych aktywów wylicza się oczekiwaną stratę w całym okresie życia.

Oddzielną kategorią – niezależną od podziału na trzy etapy – jest kategoria POCI (ang. purchased or originated credit impaired). Do tej kategorii zalicza się zakupione lub utworzone składniki aktywów finansowych, które utraciły wartość. Pozycje te są wyceniane w wartości godziwej w momencie początkowego ujęcia, a oczekiwane straty są wyliczane w całym okresie życia.

Efekt netto zmiany metodologii z MSR 39 na MSSF 9 będzie miał negatywny wpływ (rozumiany jako efekt bilansu otwarcia na 1 stycznia 2018 roku) na poziom kapitałów własnych. Szacujemy, że wyniesie on 246,3 mln zł.

Dodatkowo zmiana metodologii wpływa negatywnie również na współczynniki kapitałowe banku i Grupy. Szacujemy, że całkowity negatywny wpływ na współczynnik Tier 1 Grupy wyniesie 33 p.b. Zwracamy uwagę, że bank skorzystał z opcji zastosowania progresywnego 5-letniego okresu przejściowego, jaką daje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2395. Złagodzi to wpływ nowego modelu odpisów MSSF 9 na kapitał podstawowy Tier 1. Zgodnie z rozporządzeniem, korekty MSSF 9 powiązane z ryzykiem kredytowym będą podlegać okresom przejściowym. Są to takie korekty, jak:

  • odpisy aktualizujące,
  • aktywa z tytułu podatku odroczonego dotyczące odpisów aktualizujących,
  • korekta niedoboru z tytułu ryzyka kredytowego wobec oczekiwanych strat według metody AIRB.

To oznacza, że skala ich wpływu na współczynniki kapitałowe będzie stopniowo rosła: z 5% w 2018 do 100% od początku 2023 roku. Wzrost ten pokazuje tabela poniżej.

 

Uproszczony schemat wpływu wdrożenia MSSF 9 na współczynniki kapitałowe

Okres: 1 2 3 4 5 6
Rok: 2018 2019 2020 2021 2022 2023
Korekty MSSF 9 podlegające okresom przejściowym 5% 15% 30% 50% 75% 100%
Korekty MSSF 9 niepodlegające okresom przejściowym 100% 100% 100% 100% 100% 100%
Łączny efekt ~20%         100%

 

 

Z drugiej strony korekty MSSF 9, które nie są powiązane z ryzykiem kredytowym, będą od razu w pełnej wysokości odzwierciedlone we współczynnikach kapitałowych. Te korekty to:

  • wycena inwestycji kapitałowych,
  • pozostałe aktywa z tytułu podatku odroczonego,

Szacujemy więc, że negatywny wpływ MSSF 9 na współczynnik Tier 1 Grupy 1 stycznia 2018 roku wyniesie 3 p.b.

Więcej szczegółów odnośnie do wdrożenia MSSF 9 w banku znajduje się w „Rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej ING Banku Śląskiego S.A. za 2017” rok na stronie 11.

Zmiany regulacji dotyczących sektora bankowego

Nazwa Termin wejścia w życie Opis
2017
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 21 listopada 2017 roku w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe Charakter czasowy i obowiązuje w przedziale od 1 stycznia 2017 roku do 31 grudnia 2018 roku Na jego podstawie zaniechaniem poboru podatku PIT objęte zostaną:

  • kwoty umorzone przez kredytodawcę z tytułu kredytów zaciągniętych na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorców, jeżeli podatnicy nie skorzystali z umorzenia innego hipotecznego kredytu otrzymanego na własne cele mieszkaniowe, oraz
  • kwoty przychodu z tytułu spłaty kwoty kredytu zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe i zabezpieczonego hipotecznie, poniżej jego wartości nominalnej w związku z zastosowaniem przez kredytodawcę ujemnego oprocentowania.

W przypadku podatku CIT nastąpi zaniechanie poboru podatku od dochodów stanowiących równowartość umorzonych zobowiązań z tytułu kredytów, od tej części kapitału, od której następuje zaniechanie poboru podatku PIT na podstawie omawianego rozporządzenia. Rozwiązanie to ma mieć zastosowanie do podatników podatku CIT uprawnionych na podstawie odrębnych ustaw do udzielania kredytów.

Rekomendacja C dotycząca zarządzania ryzykiem koncentracji 1 stycznia 2017 roku Rekomendacja KNF stanowi uzupełnienie i rozwinięcie zagadnień z zakresu zarządzania ryzykiem koncentracji w bankach.
Ustawa z 30 listopada 2016 roku o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw 8 lutego 2017 roku z 18-miesięcznym okresem przejściowym na wykonywanie przez banki najistotniejszych obowiązków Ustawa wdraża przepisy dyrektywy 2014/92/UE (PAD). Nowelizacja rozszerza obowiązki informacyjne wobec konsumenta m.in. dotyczące opłat pobieranych z tytułu usług związanych z rachunkiem. Nowe przepisy określają także zasady dostępu konsumentów do tzw. rachunku podstawowego oraz zasady przenoszenia rachunków płatniczych prowadzonych dla konsumentów.
Ustawa z 9 marca 2017 roku o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami 1 maja 2017 roku z okresem przejściowym na realizację obowiązków raportowych przez banki Tzw. ustawa CRS wdraża Dyrektywę 2014/107/UE. Przepisy ustawy wprowadzają obowiązki instytucji finansowych w zakresie automatycznej wymiany informacji podatkowych o rachunkach raportowanych.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 6 marca 2017 roku w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej, polityki wynagrodzeń oraz szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego w bankach 1 maja 2017 roku Rozporządzenie zastąpiło uchwałę 258/2011 KNF. Przepisy rozporządzenia określają szczegółowy sposób funkcjonowania w bankach systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej. Zakres regulacji obejmuje również szczegółowy zakres polityki wynagrodzeń i sposób jej ustalania, a także szczegółowy sposób szacowania kapitału wewnętrznego.
Ustawa z 10 lutego 2017 roku o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw 5 maja 2017 roku Ustawa wdraża przepisy dyrektywy 2014/57/UE z dnia 16 kwietnia 2014 roku w sprawie sankcji karnych za nadużycia na rynku (MAD) oraz służy stosowaniu rozporządzenia nr 596/2014 w sprawie nadużyć na rynku (MAR).
Ustawa z 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym 21 czerwca 2017 roku, z okresem przejściowym na dostosowanie składu komitetu audytu do nowych wymogów Nowe przepisy wiążą się z regulacjami prawa unijnego (wdrożenie dyrektywy 2014/56/UE i stosowanie rozporządzenia 537/2014). Ustawa dotyczy m.in. zadań komitetu audytu w jednostkach zainteresowania publicznego (co obejmuje także banki) i relacji z firmą audytorską uprawnioną do badania sprawozdań finansowych.
Ustawa z 23 marca 2017 roku o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami 22 lipca 2017 roku (dotyczy większości przepisów) Ustawa określa zasady i tryb zawierania umów o kredyt hipoteczny. Nowe przepisy regulują prawa i obowiązki kredytodawcy i kredytobiorcy, pośrednika kredytu hipotecznego i agenta. Obejmują swoim zakresem informacje udzielane przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny oraz postępowanie w trakcie realizacji umowy.
Rekomendacja H dotycząca systemu kontroli wewnętrznej w bankach 31 grudnia 2017 roku Rekomendacja stanowi zbiór dobrych praktyk w zakresie systemu kontroli wewnętrznej banków, które stanowią rozwinięcie obowiązujących przepisów.
2018
Ustawa z 27 października 2017 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne 1 stycznia 2018 roku Do głównych zmian mających wpływ na kwestie podatkowe m.in. sektora finansowego można zaliczyć:

  • znowelizowanie zasad uwzględniania w podstawie opodatkowania banków tworzonych rezerw na ryzyko związane z działalnością banków oraz tworzonych w bankach stosujących Międzynarodowe Standardy Rachunkowości odpisów na oczekiwane straty kredytowe – MSSF 9;
  • wyodrębnienie w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych źródła przychodów w postaci zysków kapitałowych oraz rozdzielenie dochodów uzyskiwanych z tego źródła od pozostałych dochodów podatnika;
  • modyfikację przepisów ograniczających wysokość odliczanych odsetek (kosztów finansowania dłużnego), tzw. cienka kapitalizacja – z tej zmiany wyłączone zostały instytucje finansowe;
  • wprowadzenie przepisów limitujących wysokość kosztów uzyskania przychodów związanych z umowami o usługi niematerialne (np. umowy licencyjne, usługi doradcze, zarządzania i kontroli) oraz związanych z korzystaniem z wartości niematerialnych i prawnych, a także przepisów precyzujących pojęcie „nabycia” wartości niematerialnej i prawnej;
  • zmianę przepisu umożliwiającego zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności uprzednio zaliczonej do przychodów należnych poprzez ograniczenie wysokości tej straty do kwoty uprzednio wykazanego przychodu.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1286/2014 z 26 listopada 2014 roku w sprawie dokumentów zawierających kluczowe informacje, dotyczących detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych Rozporządzenie stosuje się od 1 stycznia 2018 roku Rozporządzenie wprowadza wspólny standard dokumentów zawierających kluczowe informacje o tzw. detalicznych produktach zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktach inwestycyjnych. Obejmuje to przykładowo fundusze inwestycyjne, depozyty strukturyzowane (połączenie depozytów bankowych z rozwiązaniami inwestycyjnymi) czy polisy ubezpieczeniowe z elementem inwestycyjnym.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 i Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w sprawie rynków instrumentów finansowych Rozporządzenie MIFIR jest bezpośrednio stosowane od 3 stycznia 2018 roku. Dyrektywa wymaga implementacji do prawa polskiego. Pakiet przepisów zawartych w rozporządzeniu (MIFIR) i Dyrektywie (MIFID II), a także wydanych na ich podstawie aktach wykonawczych ustanawia nowe regulacje w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych. Przepisy unijne nakładają na podmioty rynku finansowego obowiązki w zakresie m.in. ochrony inwestora i przejrzystości rynkowej.
Ustawa z 24 listopada 2017 roku o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych Większość przepisów ustawy weszła w życie 13 stycznia 2018 roku. Ustawa zawiera okresy przejściowe na dostosowanie się banków do nowych obowiązków. Ustawa przewiduje dokonywanie przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) analizy ryzyka wykorzystywania banków do popełniania przestępstw skarbowych. W tym celu będzie on korzystał z analizy przygotowywanej przez izbę rozliczeniową, która będzie ustalać w swoim systemie teleinformatycznym wskaźnik ryzyka w oparciu o dane pochodzące z banków i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych Rozporządzenie stosuje się od 25 maja 2018 roku Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych stanowi nową, całościową regulację dotyczącą przetwarzania przez przedsiębiorców danych osobowych osób fizycznych. Nowe przepisy określają zasady przetwarzania danych osobowych, prawa osoby, której dane dotyczą, obowiązki administratora i podmiotu przetwarzającego, a także kompetencje organów nadzoru. Rozporządzenie tworzy obowiązek zgłaszania incydentów i naruszenia ochrony danych osobowych do organu nadzorczego.
Ustawa z 15 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw 1 lipca 2018 roku Nowelizacja wprowadza mechanizm tzw. podzielonej płatności podatku od towarów i usług (ang. split payment). W ramach tego rozwiązania, płatność za nabyty towar lub usługę jest dokonywana w taki sposób, że zapłata odpowiadająca wartości sprzedaży netto jest płacona przez nabywcę na rachunek rozliczeniowy lub jest rozliczana w inny sposób, natomiast pozostała zapłata odpowiadająca kwocie podatku VAT, jest płacona na specjalny rachunek bankowy – rachunek VAT. Wiąże się to z obowiązkami banków dotyczącymi prowadzenia rachunków VAT.
Ustawa z 15 grudnia 2017 roku o dystrybucji ubezpieczeń 1 października 2018 roku Nowe przepisy wynikają z wdrożenia dyrektywy 2016/97 w sprawie dystrybucji ubezpieczeń. Ustawa obejmuje obowiązki podmiotów prowadzących dystrybucję ubezpieczeń. Przewiduje w szczególności obowiązki informacyjne wobec klientów, odpowiedni system wynagrodzeń i obowiązki szkoleniowe.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z 25 listopada 2015 roku w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego Dyrektywa oczekuje na wdrożenie do polskiego prawa Dyrektywa PSD II ustanawia nowe regulacje dotyczące świadczenia usług płatniczych. Przepisy dyrektywy wprowadzają m.in. obowiązek stosowania przez dostawców usług płatniczych mechanizmów tzw. silnego uwierzytelniania użytkownika. Zmieniony zostanie również rozkład odpowiedzialności pomiędzy bankiem i użytkownikiem za nieautoryzowane transakcje płatnicze.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z 20 maja 2015 roku w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu Dyrektywa oczekuje na wdrożenie do polskiego prawa Dyrektywa zapobiegająca praniu pieniędzy (AMLD) wprowadza m.in. rozszerzenie obowiązków związanych z dokonywaniem przez banki oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, w tym zmiany w procedurze stosowania środków bezpieczeństwa finansowego. Przewiduje również wprowadzenie rejestru informacji o beneficjentach rzeczywistych osób prawnych i innych podmiotów prawnych.
Rekomendacja Z dotycząca zasad ładu wewnętrznego w bankach Projektowana rekomendacja KNF stanowi zbiór dobrych praktyk w zakresie zasad ładu wewnętrznego. Na ład wewnętrzny składają się w szczególności system zarządzania bankiem, organizacja banku, zasady działania, uprawnienia, obowiązki i odpowiedzialność oraz wzajemne relacje rady nadzorczej, zarządu i osób pełniących kluczowe funkcje w banku.

 

Zmiany w wymogach kapitałowych

W listopadzie 2017 roku KNF wydała stanowisko w sprawie minimalnych poziomów współczynników kapitałowych. Począwszy od 1 stycznia 2018 roku, banki w Polsce powinny utrzymywać minimalne współczynniki kapitałowe, czyli:

  • łączny współczynnik kapitałowy (TCR) na poziomie: 8% + add-on + wymóg połączonego bufora,
  • współczynnik kapitału Tier 1 (T1) na poziomie: 6% + 75%*add-on + wymóg połączonego bufora,
  • współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1) na poziomie: 4,5% + 56%*add-on + wymóg połączonego bufora.

Przy czym wymóg połączonego bufora to suma:

  • bufora zabezpieczającego,
  • bufora antycyklicznego,
  • bufora innej instytucji o znaczeniu systemowym,
  • bufora ryzyka systemowego.

Bufor zabezpieczający został wprowadzony w 2016 roku zgodnie z ustawą o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym. W latach 2016–2017 wynosił 1,25%, w 2018 roku wzrósł do 1,875%, a od początku 2019 roku ukształtuje się na poziomie 2,5%.

Bufor antycykliczny wynosi obecnie 0%, zgodnie z ustawą o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym.

Pod koniec 2017 roku KNF uaktualnił listę banków, które uznał za instytucje o znaczeniu systemowym. Obecnie znajduje się na niej 12 banków (10 komercyjnych i 2 spółdzielcze). Na te instytucje został nałożony dodatkowy wymóg kapitałowy zarówno na poziomie skonsolidowanym, jak i jednostkowym. Maksymalna wysokość nałożonego na nie bufora (OSII) wynosi 2%. KNF zadecydowała o nałożeniu buforów w wysokości od 0% (w wypadku banków spółdzielczych) do 0,75% (w wypadku dwóch banków komercyjnych). Pięć banków komercyjnych otrzymało bufor na poziomie 0,25%, a pozostałe trzy banki komercyjne (w tym ING Bank Śląski S.A.) 0,50%. Szczegółowe informacje znajdują się na stronie KNF.

Bufor ryzyka systemowego obowiązuje od 1 stycznia 2018 roku. Wprowadziło go „Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 września 2017 roku w sprawie bufora ryzyka systemowego”. Jego wysokość wynosi obecnie 3%.

Bufor zabezpieczający został wprowadzony w 2016 roku zgodnie z ustawą o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym. W latach 2016–2017 wynosił 1,25%, w 2018 roku wzrósł do 1,875%, a od początku 2019 roku ukształtuje się na poziomie 2,5%.

Bufor antycykliczny wynosi obecnie 0%, zgodnie z ustawą o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym.

Pod koniec 2017 roku KNF uaktualnił listę banków, które uznał za instytucje o znaczeniu systemowym. Obecnie znajduje się na niej 12 banków (10 komercyjnych i 2 spółdzielcze). Na te instytucje został nałożony dodatkowy wymóg kapitałowy zarówno na poziomie skonsolidowanym, jak i jednostkowym. Maksymalna wysokość nałożonego na nie bufora (OSII) wynosi 2%. KNF zadecydowała o nałożeniu buforów w wysokości od 0% (w wypadku banków spółdzielczych) do 0,75% (w wypadku dwóch banków komercyjnych). Pięć banków komercyjnych otrzymało bufor na poziomie 0,25%, a pozostałe trzy banki komercyjne (w tym ING Bank Śląski S.A.) 0,50%. Szczegółowe informacje znajdują się na stronie KNF.

Bufor ryzyka systemowego obowiązuje od 1 stycznia 2018 roku. Wprowadziło go „Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 1 września 2017 roku w sprawie bufora ryzyka systemowego”. Jego wysokość wynosi obecnie 3%.

KNF monitoruje również zaangażowanie banków w walutowe kredyty hipoteczne. Instytucje – których zaangażowanie jest znaczące – muszą spełniać podwyższony wymóg kapitałowy (osobny na poziomie jednostkowym i skonsolidowanym), tzw. add-on. Musi być on spełniony w co najmniej 75% przez kapitały najwyższej jakości (Tier 1). KNF nie nałożyła takiego wymogu na ING Bank Śląski S.A.

Dla Grupy ING Banku Śląskiego S.A. opisane wymagania oznaczają następujące minimalne współczynniki:

  • CET1 ≥ 9,875% (od 2019 roku: 10,5%),
  • T1 ≥ 11,375% (od 2019 roku: 12,0%),
  • TCR ≥ 13,375% (od 2019 roku: 14,0%).

Trwająca restrukturyzacja sektora SKOK oraz banków spółdzielczych

Zapewnienie bezpieczeństwa zgromadzonych depozytów w szeroko rozumianym sektorze bankowym pozostaje niezmiennie jednym z priorytetów zarówno sektora, jak i regulatorów sektora. Co ważne, nie tylko w opinii naszych klientów, ale też zgodnie z polskim prawem oszczędności zgromadzone zarówno w bankach komercyjnych (takich jak ING Bank Śląski S.A.), jak i w bankach spółdzielczych oraz spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (SKOK) dają takie samo bezpieczeństwo. Wszystkie są objęte jednolitymi gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

W 2017 roku KNF wspólnie z BFG kontynuowała restrukturyzację sektora SKOK. W 2017 roku liczba SKOK-ów zmniejszyła się o sześć. Łącznie na koniec roku było 35 kas. W czterech została ogłoszona upadłość, co wiązało się z koniecznością wypłacenia przez BFG gwarancji, w sumie o wartości ok. 550 mln zł. Dwie kolejne kasy zostały przejęte przez banki: Bieszczadzka SKOK przez ING Bank Śląski S.A., a Lubuska SKOK przez Bank Spółdzielczy we Wschowie. Na początku 2018 roku SKOK Bogdankę – zgodnie z decyzją KNF z 6 lutego 2018 roku – przejęła SKOK Kozienice. W trzech kolejnych kasach nadal funkcjonował zarząd komisaryczny.

W 2017 roku zmniejszyła się o 5 liczba banków spółdzielczych. Na koniec roku było ich do 550. Restrukturyzacja tych pięciu banków spółdzielczych odbyła się w ramach sektora: wszystkie zostały przejęte przez inne banki spółdzielcze.

Produkt Krajowy Brutto

Rok 2017 przyniósł istotne odbicie wzrostu gospodarczego. Dynamika PKB przyspieszyła z 2,7% r/r w IV kw. 2016 roku do ponad 5% r/r w IV kw. 2017 roku (w całym 2017 roku PKB wzrósł o 4,5% r/r). Była to głównie zasługa szybko rosnących wydatków konsumpcyjnych gospodarstw domowych. Były one wspierane dobrą sytuacją na rynku pracy oraz świadczeniami z programu 500+. Wpływ tych ostatnich okazał się silniejszy i bardziej długotrwały, niż oczekiwano. Inwestycje wykazały odczuwalne odbicie dopiero w drugiej połowie 2017 roku, a zwłaszcza w ostatnim kwartale roku (wzrost o 11,4% r/r w porównaniu z 3,3% r/r w III kw. 2017 roku). Był to skutek finalizowania inwestycji w energetyce oraz nakładów na infrastrukturę drogową i samorządową. W tym okresie wzrosły również inwestycje przedsiębiorstw, o czym świadczy wzrost wartości udzielonych im kredytów.

Ekonomiści naszego banku spodziewają się, że w 2018 roku wzrost PKB pozostanie wysoki (4,4% r/r wobec 4,5% r/r w 2017 roku). W mniejszym stopniu będzie go jednak napędzać konsumpcja, a w większym inwestycje. Stanie się tak za sprawą przyspieszenia absorpcji funduszy unijnych oraz ożywienia inwestycji prywatnych (moce wytwórcze przedsiębiorstw są bliskie wyczerpania). Inwestycje współfinansowane z UE osiągną wysoki poziom nominalny (odbicie ich dynamiki w 2017 roku to raczej efekt niskiej bazy z 2016 roku). Płatności dla beneficjentów funduszy UE wypłacane przez BGK wyniosą w całym roku ok. 40 mld zł, czyli o 33% więcej niż w 2017 roku. W efekcie dynamika inwestycji w aktywa trwałe przekroczy 8% r/r wobec 5,4% r/r w 2017 roku. Inne czynniki dobrej koniunktury to wysoki wzrost płac oraz korzystna sytuacja gospodarcza głównych partnerów handlowych Polski. W poniższej tabeli przedstawimy wybrane prognozy makroekonomiczne ekonomistów naszego banku.

Prognozy makroekonomiczne

2013 2014 2015 2016 2017 2018P 2019P
Przyrost PKB (%) 1,4 3,3 3,8 2,9 4,5 4,4 3,6
Dług sektora general government wg metodologii UE (% PKB) 55,7 50,2 51,1 54,1 52,0 50,2 48,8
Przyrost produkcji sprzedanej przemysłu (%) 2,3 3,4 4,9 3,0 6,5 4,7 3,8
Inflacja (CPI) średnia w roku (%) 0,9 0,0 -0,9 -0,6 2,0 2,0 2,7
Stopa bezrobocia (%) 13,4 11,4 9,7 8,3 6,6 5,5 5,4
Kurs USD/PLN (koniec roku) 3,01 3,51 3,90 4,18 3,48 3,15 3,07
Kurs EUR/PLN (koniec roku) 4,15 4,27 4,26 4,42 4,17 4,10 4,15
WIBOR 3M (koniec roku) 3,0 2,5 1,7 1,7 1,7 1,7 2,0

 

Środowisko niskich stóp procentowych

Istotnym czynnikiem funkcjonowania banku w 2017 roku, podobnie jak rok wcześniej, było utrzymywanie się niskiego poziomu stóp procentowych. Referencyjna stopa NBP przez cały rok wynosiła 1,5%, a Rada Polityki Pieniężnej podkreślała brak konieczności zaostrzania polityki pieniężnej. Takiemu stanowisku sprzyjał łagodny przebieg inflacji CPI, która w 2017 roku oscylowała wokół 2% i tylko w listopadzie osiągnęła cel inflacyjny NBP (2,5%). Głównym czynnikiem inflacji były rosnące ceny żywności i paliw. Natomiast szybki wzrost wynagrodzeń (ponad 7% r/r w ostatnim kwartale 2017 roku) w niewielkim stopniu przełożył się na inflację bazową.

Ekonomiści ING Banku Śląskiego S.A. uważają, że w 2018 roku Rada Polityki Pieniężnej utrzyma stopy procentowe na niezmienionym poziomie. Podwyżki stóp można spodziewać się dopiero w pierwszej połowie 2019 roku. Utrzymaniu dotychczasowej polityki pieniężnej będzie sprzyjać stabilizacja inflacji wokół poziomu 2% r/r, czyli poniżej celu NBP (2,5%). W 2018 roku inflacja cen żywności – według ekonomistów banku – spadnie, Będzie bowiem podążać za trendem już widocznym na rynkach międzynarodowych. Z drugiej strony – ponieważ utrzyma się wysoka presja płacowa w Polsce oraz presja płacowa za granicą (m.in. w następstwie reform środowiskowych w Chinach) – wzrośnie inflacja bazowa. Jej wpływ na główny wskaźnik inflacji będzie jednak ograniczony ze względu na wzrost produktywności oraz import niskiej inflacji ze strefy euro.

Warto podkreślić, że dobra koniunktura w gospodarkach strefy euro i USA do tej pory stosunkowo słabo przełożyła się na globalny wzrost inflacji. Wpłynęły na to: duży poziom niewykorzystanej siły roboczej w efekcie przebytego wcześniej kryzysu, umiędzynarodowienie rynku usług oraz tani dolar. W efekcie Europejski Bank Centralny (EBC) wolno wygasza program skupu aktywów (według prognoz ING zakończy się on dopiero w IV kw. 2018 roku) i odwleka podwyżki stóp procentowych do 2019 roku. Z kolei Rezerwa Federalna systematycznie podwyższa stopy procentowe. Prognozy Grupy ING zakładają ich wzrost rzędu 75 p.b. w 2018 roku (do 2,25%).

Kondycja finansów publicznych

Sytuacja fiskalna Polski systematycznie poprawia się dzięki dobrej koniunkturze oraz uszczelnieniu systemu podatkowego, zwłaszcza w odniesieniu do VAT. Dzięki temu w 2017 roku udało się obniżyć deficyt strukturalny o 0,9 p.p. (do 2,3% PKB). Jednak osiągnięcie średnioterminowego celu polityki fiskalnej (tzw. MTO zakładającego deficyt rzędu 1% PKB) wciąż pozostaje odległe. Okres dobrej koniunktury nie został odpowiednio wykorzystany do przygotowania się na przyszłe cykliczne pogorszenie sytuacji finansów publicznych. Ekonomiści ING spodziewają się, że w 2018 roku proces równoważenia finansów publicznych będzie postępował, a deficyt strukturalny spadnie poniżej 2% PKB. Będzie to możliwe dzięki dalszemu uszczelnianiu systemu podatkowego. Od początku 2018 roku na małe przedsiębiorstwa i mikroprzedsiębiorstwa został nałożony obowiązek wypełniania tzw. jednolitego pliku kontrolnego (JPK), który ułatwia kontrole podatkowe. W połowie roku zaś w wybranych branżach wejdzie w życie tzw. płatność podzielona podatku VAT. Efektem poprawy sytuacji fiskalnej Polski jest spadek jej ryzyka kredytowego.

Napięta sytuacja na linii Komisja Europejska–Polska (m.in. uruchomienie artykułu 7) oraz obawy o otoczenie instytucjonalne jak dotychczas mają ograniczone przełożenie na oceny ratingowe. Niekorzystny odbiór przez zachodnie gospodarki może negatywnie wpłynąć na możliwość korzystania przez Polskę ze środków z budżetu Unii na lata 2021–2027.

Międzynarodowe otoczenie gospodarcze

USA oraz europejskie gospodarki weszły w fazę szybszego wzrostu, najprawdopodobniej przekraczającego tzw. poziom potencjalny. W strefie euro poprawę sentymentu w drugiej połowie 2017 roku widać było we wszystkich państwach członkowskich, także na peryferiach. Niemniej jednak wyższej dynamice PKB nie towarzyszy redukcja długu publicznego i prywatnego w krajach przeżywających największe trudności: w Grecji, Portugalii i we Włoszech. Z powodu problemów fiskalnych władze EBC najprawdopodobniej będą odwlekać normalizację polityki pieniężnej w czasie.

Wbrew obawom zmiany polityczne w drugiej połowie 2017 roku były relatywnie łagodne, chociaż pokazały istotne rozdrobnienie scen politycznych. Problemem tym dotknięte zostały m.in.:

  • Niemcy, gdzie koalicja CDU/CSU-SPD utworzyła nowy gabinet;
  • Czechy, gdzie zwycięski ruch ANO ma problem ze sformowaniem gabinetu;
  • Hiszpania, gdzie wciąż nierozwiązany jest spór z władzami Katalonii;
  • Włochy, ponieważ wynik wyborów parlamentarnych (marzec 2018 roku) w tym kraju najprawdopodobniej nie pozwoli wyłonić na tyle silnego gabinetu, aby mógł on przeprowadzić reformy strukturalne.

Wysoka niepewność towarzyszy także negocjacjom w sprawie Brexit. Nie wiadomo, jaki będzie ostateczny wynik rozmów: możliwy jest zarówno scenariusz porzucenia przez Wielką Brytanię koncepcji wyjścia z UE, jak i taki, w którym wyjdzie ona ze Wspólnoty bez nowych umów handlowych.

Drugim źródłem niepokoju pozostaje ryzyko wojny handlowej między USA a Chinami, krajami NAFTA i Niemcami. Dotychczasowe działania administracji Donalda Trumpa – m.in. nałożenie ceł na panele solarne oraz sprzęt AGD z Chin – spotkały się z zapowiedzią obniżenia udziału aktywów denominowanych w dolarach amerykańskich w rezerwach Banku Chin – PBoC. Dalsza eskalacja konfliktu może spowodować pogorszenie perspektyw światowego wzrostu.

Mimo krótkookresowej korekty na światowych parkietach kursy akcji pozostają wysokie względem wyników osiąganych przez firmy. Coraz większy niepokój wzbudzają ekspansja kredytowa amerykańskich przedsiębiorstw oraz rynek nieruchomości w USA i w Europie, gdzie wzrost cen istotnie przekracza dynamikę inflacji, a w jednostkowych przypadkach także wynagrodzeń.

Rynki finansowe są także bardzo wrażliwe na ewentualny skok inflacji i stóp w USA. Wcześniejsza ekspansywna polityka banków centralnych i niskie stopy zmusiły wiele instytucji finansowych (np. fundusze emerytalne i ubezpieczycieli) do inwestowania w aktywa o ponadstandardowym profilu ryzyka. Jeśli wzrośnie inflacja i istotnie zmieni się oczekiwana ścieżka stóp, wówczas przecena niektórych rynków aktywów może dotknąć duże instytucje finansowe spoza sektora bankowego i stać się zagrożeniem dla stabilności globalnego systemu finansowego.

Wyzwania sektora finansowego

Megatrendy rynkowe to czynniki, które wpływają na przyszłość naszego banku. Odnosimy się do nich w założeniach strategii biznesowej i CSR, a także w modelu tworzenia wartości.

Jesteśmy świadomi, że konsekwencją postępu technologicznego jest cyfryzacja usług bankowych, a co za tym idzie – nowe kanały interakcji z klientem oraz wzrost znaczenia bezpieczeństwa w sieci. Nowe potrzeby klientów wymagają spersonalizowanego podejścia. Dlatego koncentrujemy się na usługach bankowych z perspektywy doświadczenia, jakie oferujemy klientowi. Doświadczenie klienta w naszym banku wyznacza rozwiązania technologiczne, które wdrażamy. Stawiamy na dostępność, szybkość i intuicyjność, czytelność i prostotę komunikacji, a także bezpieczeństwo klienta.

Słaba świadomość finansowa Polaków to wciąż − mimo upływu lat − kluczowe wyzwanie dla rynku. Czujemy się odpowiedzialni za edukację finansową naszych klientów. Dlatego proponujemy im rozwiązania, które przygotowują do samodzielnych i świadomych decyzji finansowych, np. system Moje ING.

Dostrzegamy również szanse i potrzeby rynkowe związane z ochroną środowiska. Skupiamy się na odpowiedzialnym inwestowaniu: zapewniamy odpowiednią ocenę ryzyk społecznych i środowiskowych dużych inwestycji (zgodnie z międzynarodowymi zasadami Equator Principles).

Zmiany rynkowe i rosnąca konkurencja stawiają nam wymagania w obszarze miejsca pracy. Aby przyciągnąć i utrzymać pracowników, a jednocześnie zadbać o konkurencyjną jakość kapitału ludzkiego, stawiamy nie tylko na przyjazne miejsce pracy, ale i na sposób pracy oparty na innowacyjności.

Klient

Pracownik

Rynek i media

ustawienia
zamknij

Zmień walutę na:

Zmień:

zamknij

Wyniki wyszukiwania: